De sawa als spiegel

-
De sawa als spiegel

Vanaf het terras lijken de Balinese sawa's tijdloos. Maar achter dit groene landschap gaat een verhaal van verandering schuil. Waar vroeger twee rijstoogsten per jaar gebruikelijk waren, zijn dat er nu vaak drie. De Groene Revolutie bracht nieuwe rijstrassen, kunstmest en pesticiden. De oogsten namen toe en miljoenen mensen kregen voldoende voedsel.

Het verhaal begint bij de Duitse chemicus Haber begin 20ste eeuw. Zijn uitvinding maakte kunstmest op grote schaal mogelijk en veranderde de landbouw ingrijpend. Dankzij wetenschap kon de mens de natuur steeds verder naar zijn hand zetten.

Maar wetenschap alleen vertelt niet het hele verhaal. De onlangs overleden filosoof Habermas herinnert ons eraan dat technologische vooruitgang steeds opnieuw een maatschappelijk gesprek vraagt. Niet alles wat kan, hoeft ook zonder meer te gebeuren. Welke wereld willen we samen creëren?

Die vraag klinkt ook door in het werk van de Indisch-Amerikaanse schrijver Gosh. Hij laat zien hoe wij landschappen steeds vaker beschouwen als productiemachines, terwijl we vergeten dat we de aarde delen met planten, dieren en talloze andere levensvormen. De klimatologische veranderinfen en get massaal uutsterven can diersoorten laat zien dat de aarde op zoek is naar een nieuw evenwichr. Een evenwicht waarin de mensheid nog wel een plek geeft? Jongeren laten zien dat een nieuw bewustzijn mogelijk is. Dat alleen al maakt het gegeven dat 70 en 80 jarigen nu de wereld regeren.

Onze Balinese gids herkent die spanning. Vroeger werden maaltijden verpakt in bananenblad; nu overheerst plastic. Afval verbranden was ooit een logische gewoonte, maar is dat niet meer in een wereld vol kunststoffen. Tegelijk ziet hij dat veel jonge Balinezen zoeken naar een nieuw evenwicht tussen traditie, vooruitgang en zorg voor hun eiland.

De sawa wordt zo meer dan een rijstveld. Zij verbindt Haber, die de voedselproductie revolutioneerde, Habermas, die vraagt hoe we verantwoord met die vooruitgang omgaan, en Ghosh, die ons eraan herinnert dat de aarde niet alleen van de mens is. Tussen de rijstplanten groeit daarmee niet alleen voedsel, maar ook een vraag die overal ter wereld klinkt: hoe leven we opnieuw in evenwicht met het landschap dat ons draagt?

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

De schaduw van 9/11 - 25 jaar na dato

-
Image
De schaduw van 9/11 – 25 jaar na dato Wanneer wereldgeschiedenis persoonlijk wordt Ruim een week geleden was het 25 jaar geleden dat vliegtuigen zich in de Twin Towers en het Pentagon boorden. Natuurlijk heb ik daar als geschiedenisdocent aandacht aan besteed. Ik kon eigenlijk niet anders, want bij 9/11 denk ik niet alleen aan beelden die inmiddels wereldgeschiedenis zijn geworden, maar vooral aan de vreemde manier waarop die geschiedenis die middag mijn eigen leven binnenkwam. Ik kwam thuis van een brugklaskamp, zette de televisie aan en zag een enorme rookwolk uit een van de torens van het World Trade Center komen. Mijn eerste gedachte was verrassend alledaags: waarom zenden ze midden op de middag een rampenfilm uit, zoiets kwam toch pas ’s avonds? Langzaam drong door dat ik niet naar een film keek, dat dit op datzelfde moment duizenden kilometers verderop gebeurde, en toen vloog voor onze ogen het tweede vliegtuig de andere toren binnen. Vanaf dat moment was er geen ruimte meer voor...
Read more

Universele narratieven, mythen en transformatie in een globaliserende cultuur

-
Een cultuurhistorische en narratieve analyse van betekenisvorming in de moderniteit Tienduizenden jaren lang keken mensen omhoog naar sterrenhemels, volgden zij de cycli van seizoenen en probeerden zij betekenis te geven aan geboorte, dood, natuurgeweld, liefde, conflict en vergankelijkheid. De menselijke soort onderscheidt zich niet uitsluitend door biologische of technologische vermogens, maar vooral door het vermogen om collectieve verbeeldingswerelden te construeren waarin ervaringen worden geordend en gedeeld. Volgens Yuval Noah Harari vormt juist deze capaciteit tot gedeelde fictie de basis van grootschalige menselijke samenwerking en culturele ontwikkeling. 1 Verhalen functioneren daarbij niet slechts als representaties van de werkelijkheid, maar als structurerende systemen waarin sociale orde, identiteit en morele oriëntatie worden geproduceerd. In die zin zijn narratieven constitutief voor cultuur zelf. Dit roept de vraag op hoe universele narratieve structuren zich verhouden ...
Read more

Landverhuizersplein, plaats van aankomst en vertrek

-
Waar individuele en alomvattende verhalen samenkomen. Lang voordat Rotterdam een moderne wereldstad werd, kwamen hier mensen, talen, goederen en dromen samen. Vanaf deze kades vertrokken miljoenen migranten naar een onbekende toekomst. Anno 2026 is hier opnieuw een plek van ontmoeting ontstaan: een cultureel district waar fotografie, film, theater, erfgoed en verhalen samenkomen. Landverhuizersplein, Katendrecht en de Rijnhaven laten zien hoe een stad zichzelf steeds opnieuw kan uitvinden. Er zijn plekken die niet gebouwd zijn op stenen, maar op beweging. Het Landverhuizersplein en het naastgelegen Katendrecht is zo’n plek.Hier kwamen ooit de geuren van peper, koffie en specerijen aan wal.Hier wachtten mensen met koffers, angst en hoop op een schip naar de andere kant van de wereld.Hier leefden zeelieden, arbeiders, migranten, dromers en overlevers naast elkaar.En hier, tussen kades en loodsen, ontstond het ruwe hart van Rotterdam. Nu verandert het gebied opnieuw. De havenkranen zijn s...
Read more